A+ A A-

Halsztackie elity

Kultura halsztacka miała tak znaczny wpływ na rozwój wczesnej epoki żelaza w Europie, że okres ten często określany jest okresem halsztackim. Pojawiła się ona w VIII w. p.n.e. na terenie Europy Zachodniej.  Jej nazwa pochodzi od stanowiska archeologicznego w Hallstatt w Austrii, gdzie odkryto kopalnię soli oraz cmentarzysko z niezwykle bogatymi pochówkami. Ludność tej kultury zajmowała się hodowlą zwierząt i rolnictwem. Budowali  też umocnione grody zaopatrzone w kamienno-drewniane mury, które stanowiły siedziby lokalnych władców. Rzemiosło stało na bardzo wysokim poziomie. Znano obróbkę żelaza, jednak wciąż większość przedmiotów wykonywana była z brązu.

pod051019a

Bogacenie się na handlu i wysoki poziom rzemiosła szybko doprowadziło do wykształcenia się wśród ludności arystokracji plemiennej, czego dowodzą bardzo bogate pochówki kurhanowe. Podróżnicy na zajęciach zapoznawali się z życiem codziennym osad kultury halsztackiej i w jaki sposób kształtowała się warstwa plemiennej arystokracji charakterystyczna dla tej kultury. Próbowali, też wykonać samodzielnie repliki biżuterii z wczesnej epoki żelaza.
Zajęcia poprowadził mgr Karol Żołędziowski - archeolog, doktorant Ośrodka Badań nad Antykiem Uniwersytetu Warszawskiego, konserwator zabytków metalowych w Państwowym Muzeum Archeologicznym, rekonstruktor historyczny i rzemieślnik wykonujący rekonstrukcje zabytków z różnych okresów historii. Przygotowuje dysertację poświęconą metalurgii kolorowej na wczesnośredniowiecznej Jaćwieży. Jego zainteresowania badawcze to archeometalurgia i archeologia doświadczalna, życie codzienne oraz dawne i współczesne sztuki walki.

po051019

Zagadka sprzed 13 tysięcy lat, czyli o najnowszych odkryciach w Ćmielowie

Z perspektywy geologicznej epoka lodowcowa zakończyła się całkiem niedawno. Umowną granicę między okresem zlodowaceń, a holocenem, czyli najmłodszą, trwającą obecnie epoką geologiczną naukowcy stawiają około 11 700 lat temu. Globalna zmiana warunków środowiskowych to powolny, obejmujący kilka tysiącleci proces. Z każdym kolejnym rokiem lądolód skandynawski, pokrywający do tej pory ogromne połacie Europy, wycofywał się, coraz bardziej na północ, pozostawiając po sobie wyjątkową mozaikę niezliczonych jezior, szerokich dolin rzecznych oraz wzniesień morenowych. Stopniowo na uwolnione tereny wkraczała roślinność, następnie zwierzęta, a w końcu… człowiek.  Na zajęciach Twórcy poznawali sekrety paleolitu, zapoznawali się też z kulturą magdaleńską i życiem codziennym mieszkańców Europy u schyłku epoki lodowcowej.  Okrywali też tajemnice paleolitycznej osady w Ćmielowie, na podstawie wyników badań archeologicznych.
Zajęcia poprowadził dr Michał Przeździecki, archeolog, adiunkt w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie kierownik Zakładu Paleolitu i Mezolitu. Od ponad 15 lat próbuje przekazywać studentom pasję do badań nad najdawniejszymi dziejami naszych przodków i epoką kamienia. Brał udział w wielu misjach wykopaliskowych na terenie Syrii, Uzbekistanu, Kazachstanu i Białorusi. Jest autorem licznych projektów badawczych i prac naukowych.

tw05102019b

Kuchenne rewolucje w starożytności

Kuchnia starożytnych Egipcjan, Greków i Rzymian potrafi zadziwić, mimo że nie znali oni wielu produktów, które dziś są powszechne w naszej diecie, takich jak ziemniaki, czekolada czy pomidory. Najbiedniejsi Egipcjanie żywili się głównie chlebem i piwem. Zjadali też lilie wodne (lotos), a desery słodzili karobem. Z kolei Grecy i Rzymianie pili głównie wino (mieszane z wodą), nawet do śniadania. Rzymskim przysmakiem były też sosy ze sfermentowanych ryb, które dodawano nawet do ciastek!

obs05102019

 Obserwatorzy poznali zwyczaje jakie towarzyszyły spożywaniu posiłków w Egipcie, Grecji i Rzymie. Dawne uczty i bankiety (w Grecji nazywane sympozjonami) nie obyłyby się bez odpowiedniej zastawy. Nasi słuchacze poznali wymyślne naczynia z tamtych czasów, między innymi: krater, ryton, kylix, czy oinochoe. Oraz sposoby ich używania. Uczty mogły trwać wiele godzin, wobec czego umilano sobie czas różnego rodzaju grami i zabawami. Kottabos, była jedną z nich. Polegała ona na bardzo umiejętnym przelaniu ostatnich kropel wina do metalowej miski, oczywiście z dystansu. Wymieniano przy tym imię ukochanej osoby. Jeśli krople trafiły do celu, stanowiło to dobrą wróżbę na przyszłość.

Zajęcia prowadziła dr Paulina Komar - archeolożka zainteresowana starożytną kuchnią, handlem i ekonomią. Pracuje w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz współpracuje z Działem Edukacji Muzeum Narodowego w Warszawie. Mama Emilki.

Od kamienia po żelazo, od myśliwego do rolnika - pradzieje Mazowsza w pigułce

Na terenach dzisiejszego Mazowsza pierwsi łowcy, pojawili się w paleolicie. Polowali przede wszystkim na renifery, które dostarczały skór i mięsa. Używali przy tym wyspecjalizowanych narzędzi kamiennych narzędzi. Ok 4500 lat p.n.e. pojawiają się na naszych terenach pierwsi rolnicy i hodowcy z tzw. kultury ceramiki wstęgowej rytej, a po nich ludność kolejnych kultur archeologicznych takich jak kultura pucharów lejkowatych, amfor kulistych, czy ceramiki sznurowej zajmujące się w większym lub mniejszym stopniu hodowlą i rolnictwem. Wraz z ludnością kultury pucharów lejkowatych na ziemie polskie przybywają również pierwsze wyroby z miedzi dając początek eneolitowi, czyli epoce miedzi.

poszuk05102019

Rozkwit metalurgii przychodzi jednak dopiero w epoce brązu wraz z przybyciem ludności kultury trzcinieckiej i kultury łużyckiej. Kolejną rewolucją w zakresie wytwarzania narzędzi były pierwsze wyroby z żelaza, które zaczynają się pojawiać pod wpływem kultury halsztackiej rozwijającej się na terenie Europy Zachodniej.
Podczas zajęć Poszukiwacze poznali sekrety udomowienia zwierząt i początków rolnictwa. Odkryli również sposoby na wytapianie brązu i żelaza. Próbowali także samodzielnie wykonać replikę pradziejowego naczynia z gliny.


W tę podróż zabrał nas mgr Karol Żołędziowski - archeolog, doktorant Ośrodka Badań nad Antykiem Uniwersytetu Warszawskiego, konserwator zabytków metalowych w Państwowym Muzeum Archeologicznym, rekonstruktor historyczny i rzemieślnik wykonujący rekonstrukcje zabytków z różnych okresów historii. Przygotowuje dysertację poświęconą metalurgii kolorowej na wczesnośredniowiecznej Jaćwieży. Jego zainteresowania badawcze to archeometalurgia i archeologia doświadczalna, życie codzienne oraz dawne i współczesne sztuki walki.

posz 05102019

Kraina mamutów - wyprawa

21 września w Audytorium Maximum Poszukiwacze rozpoczęli nowy rok akademicki. Podczas tego spotkania dowiedzieli się czym jest archeologia i jak wiele tajemnic kryje ziemia. Zgłębiali również tajniki pracy archeologa, metody badań artefaktów, przenosząc się w okres pradziejowy. W tą wspaniałą podróż zabrał naszych słuchaczy dr Michał Przeździecki - archeolog, znawca paleolitu, mezolitu i sztuki pradziejowej. Dziękujemy wam wszystkim za obecność i zapraszamy już 05.10. na kolejne zajęcia. Do zobaczenia!

obserwatorzy 001a

Więcej artykułów…

  1. O rzeczach zwykłych i niezwykłych, i Ty możesz zostać etnografem
  2. Twórcy - wykłady 2019/2020
  3. Podróżnicy - wykłady 2019/2020
  4. Poszukiwacze - wykłady 2019/2020

Co się u nas działo

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
..__